23 Şub 2026
Küresel Finansın Yeni Mimarisi:
Merkez Bankası Dijital Para Birimleri ve
Blok Zinciri Tabanlı Sınır Ötesi Ödemelerin Derinlemesine Analizi
“Küresel Finansın Yeni Mimarisi” Yayınlandı
İstanbul, Şubat 2026 – DGA – Merkeziyetsiz Yönetim Teknolojileri Derneği, küresel finans sisteminin dönüşümünü çok boyutlu bir perspektifle ele alan kapsamlı analiz raporunu yayımladı.
“Küresel Finansın Yeni Mimarisi: Merkez Bankası Dijital Para Birimleri ve Blok Zinciri Tabanlı Sınır Ötesi Ödemelerin Derinlemesine Analizi” başlıklı çalışma, Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC) ekseninde şekillenen yeni finansal altyapıyı teknoloji, ekonomi, düzenleme ve jeopolitik boyutlarıyla inceliyor kuresel-finansin-yeni-mimarisi
ISBN: 978-625-93177-0-0
Küresel Finansal Sistem Kritik Bir Eşik Noktasında
Rapor, sınır ötesi ödemelerde halen baskın olan muhabir bankacılık modelinin yüksek maliyet, gecikmeli mutabakat (T+2), operasyonel şeffaflık eksikliği ve karşı taraf riski gibi yapısal sorunlarını ortaya koyuyor.
Dağıtık Defter Teknolojisi (DLT) ve özellikle Toptan CBDC (wCBDC) mimarilerinin, bu sorunlara gerçek zamanlı, programlanabilir ve atomik mutabakat sağlayan bir çözüm sunduğu vurgulanıyor.
2025 yılı ilk çeyreği itibarıyla küresel GSYH’nin %98’ini temsil eden 134 ülkenin CBDC çalışmalarına dahil olduğu belirtilirken, G20 ülkelerinin tamamının aktif araştırma veya pilot aşamasında olduğu kaydediliyor.
Öne Çıkan Küresel Projeler Mercek Altında
Çalışmada, uluslararası düzeyde yürütülen başlıca projeler detaylı biçimde analiz ediliyor:
mBridge Projesi – Çok taraflı wCBDC mutabakat platformu
Agora Projesi – “Unified Ledger” yaklaşımıyla tokenlaştırılmış merkez bankası ve ticari banka parasının entegrasyonu
Project Dunbar – Çoklu CBDC platformlarının teknik uygulanabilirliği
Project Mariana – DeFi tabanlı otomatik piyasa yapıcı (AMM) modelinin wCBDC ile entegrasyonu
Bu projeler üzerinden, küresel finansın yeni mimarisinin yalnızca teknik değil; yönetişim, hukuki kesinlik ve birlikte çalışabilirlik boyutlarıyla şekillendiği ortaya konuluyor.
Türkiye İçin Stratejik Yol Haritası
Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri, Dijital Türk Lirası ve Türkiye’nin wCBDC stratejik konumlanması üzerine hazırlanan vaka çalışmasıdır.
Çalışma, Türkiye için:
Sınır ötesi işlem maliyetlerinin azaltılması
PvP (Payment-versus-Payment) mutabakatı ile riskin minimize edilmesi
Yerel para birimiyle ticaretin güçlendirilmesi
Stablecoin tabanlı özel sistemlere karşı kamusal ve güvenilir alternatif geliştirilmesi
gibi somut politika seçenekleri sunmaktadır.
Programlanabilir Finansal Gelecek
Rapor, CBDC’leri yalnızca dijital para olarak değil, aynı zamanda programlanabilir finansal altyapı olarak tanımlıyor.
Akıllı sözleşmeler yoluyla:
Atomik DvP ve PvP işlemleri
IoT tabanlı otomatik tedarik zinciri ödemeleri
Parametrik sigorta uygulamaları
gibi yeni nesil finansal mekanizmaların mümkün hale geldiği vurgulanıyor.
Politika Yapıcılar İçin Referans Kaynak
Beş ana bölümden oluşan ve teknik, hukuki, ekonomik ve yönetişim boyutlarını birlikte ele alan rapor;
Politika yapıcılar
Merkez bankaları
Finans stratejistleri
Teknoloji uzmanları
Akademisyenler
için kapsamlı bir referans kaynağı niteliği taşıyor.